Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής

Οι διαταραχές αυτές εντάσσονται σε  μία κοινή ομάδα συμπεριφορών, χαρακτηριζόμενες από τη μη υγιή σχέση με τη λήψη της τροφής. ‘Όσοι έχουν μία από αυτές τις τρεις διαταραχές υποφέρουν σίγουρα από κατάθλιψη, έχουν χαμηλές αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση, νιώθουν αβοήθητοι και δεν τους αρέσει καθόλου το σώμα τους. Σε οποιονδήποτε ξεκινήσει ο φαύλος κύκλος μίας από τις τρεις διαταραχές… τότε γίνεται ιδιαίτερα δύσκολο να τον σταματήσει από μόνος του.

Νευρική Ανορεξία  (ΝΑ)

Νευρική Ανορεξία - Πέτρος Βαβουράκης M.Sc. – Συμβουλευτικός Ψυχολόγος ΨυχοθεραπευτήςΗ ΝΑ είναι μία δύσκολη ψυχολογική διαταραχή η οποία όχι σπάνια, φτάνει να απειλεί την ίδια τη ζωή του ασθενούς και χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα χαμηλό βάρος, παράλογους φόβους για παχυσαρκία και μη ρεαλιστική αίσθηση της αυτό-εικόνας. Όσοι υποφέρουν από αυτή τη διαταραχή αισθάνονται ότι ποτέ δεν είναι αρκετά λεπτοί. Όταν κάποιος περιορίζει την βρώση, αφαιρεί από τη δίαιτα του πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, το σώμα του αρχίζει να επιβραδύνει και να γίνεται πολύ ευάλωτο σε ένα σωρό απειλές.

Δυστυχώς οι περισσότεροι που υποφέρουν από ΝΑ εμφανίζουν επίσης πολλά και έντονα συμπτώματα από διάφορες άλλες διαταραχές, όπως καταθλιπτικές, αγχώδεις, ψυχαναγκαστικές, καθώς και διαταραχές της προσωπικότητας. Δεδομένης της πολυπλοκότητας της διαταραχής, μία ομάδα επαγγελματιών, αποτελούμενη από ψυχολόγο, ψυχίατρο, διαιτολόγο και κάποιες φορές παθολόγο, χρειάζεται να συμβάλλουν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της.

Συμπτώματα:

  • Σημαντική απώλεια βάρους (χωρίς άλλη εξήγηση)
  • Συχνά αρνείται να φάει μαζί με άλλους
  • Γυμνάζεται συχνά ακόμα και όταν είναι δύσκολο
  • Εκνευρίζεται εύκολα\
  • Απομονώνεται
  • Χρησιμοποιεί, διουρητικά ή/και καθαρτικά χάπια
  • Δέρμα με κηλίδες ή κιτρινισμένο
  • Μεγάλη ευαισθησία στο κρύο
  • Συχνά σχόλια ότι είναι χοντρή
  • Περίεργη συμπεριφορά ως προς το φαγητό
  • Να χάσει τρεις περιόδους του κύκλου της
  • Στεγνό στόμα
  • Αργή σκέψη
  • Μη ομαλός καρδιακός ρυθμός
  • Κατάθλιψη
  • και πολλά άλλα

Η θεραπεία της διαταραχής επικεντρώνεται στην αναγνώριση και αντιμετώπιση τυχόν εσωτερικών συγκρούσεων και τραυματικών καταστάσεων, την εκμάθηση υγιέστερων τρόπων αντιμετώπισης δυσάρεστων γεγονότων, την εξοικείωση με τον συναισθηματικό κόσμο, καθώς και την ζεύξη του με το λογικό.

Διαταραχή Υπερφαγίας

Η ΔΥ είναι μία ψυχολογική διαταραχή η οποία χαρακτηρίζεται από συχνή βρώση μεγάλων ποσοτήτων φαγητού ακόμα και χωρίς την αίσθηση πείνας. Το «τσίμπημα» τροφής γίνεται  ένας μηχανισμός για να σταματήσει κάποιος να σκέφτεται, έτσι όμως δεν βρίσκονται λύσεις σε προβλήματα που χρονίζουν. Συναισθήματα ενοχής, απέχθειας και θλίψης ακολουθούν συχνά τα επεισόδια υπερφαγίας.

Μέχρι τώρα οι έρευνες, σε αυτήν τη διαταραχή, δεν έχουν δείξει ξεκάθαρα έναν συγκεκριμένο παράγοντα, ο οποίος να προκαλεί τη διαταραχή υπερφαγίας αλλά, όπως και στις άλλες διαταραχές πρόσληψης τροφής, φαίνεται να είναι ένας μηχανισμός αντιμετώπισης δυσάρεστων συναισθημάτων, χαμηλής αυτοεκτίμησης ή/και εσωτερικών συγκρούσεων.  Η διαταραχή μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιονδήποτε και σε οποιαδήποτε ηλικία, αν και εμφανίζεται λίγο συχνότερα σε γυναίκες απ ότι σε άνδρες.

Τα κυριότερα συμπτώματα της διαταραχής είναι τα παρακάτω:

  • Να τρώει μεγάλη ποσότητα φαγητού, χωρίς να είναι πεινασμένος.
  • Αίσθηση ότι χάνει το έλεγχο εαυτού, ως προς το πως τρέφεται.
  • Να τρώει έως ότου να νιώσει δυσφορία από το πολύ φαγητό.
  • Να αισθάνεται συναισθήματα ντροπής ή/και ενοχής μετά από κάποια υπερφαγία.
  • Να τρώει κάποιος πολύ γρηγορότερα από το σύνηθες.
  • Να σχεδιάζει υπερφαγίες αγοράζοντας κ ιδιαίτερα τρόφιμα.
  • Να τρώει κάποιος μόνος του ή κρυμμένος διότι ντρέπεται για την ποσότητα που καταναλώνει.

Όταν κάποια από τα παραπάνω μας συμβαίνουν μια στο τόσο… δεν έχουμε καμία διαταραχή αλλά όταν «νιώθουμε οικειότητα» με τα παραπάνω… τότε έχει έρθει η ώρα να ξεκινήσουμε ψυχοθεραπεία. Υπολογίζεται ότι το 2-3% των ανθρώπων προσβάλλεται από αυτήν τη διαταραχή, η οποία συνδέεται και με άλλες σοβαρές διαταραχές όπως κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές κ.λπ. Το ευτύχημα είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό που αναζητά ψυχοθεραπεία έχει πολύ καλό αποτέλεσμα.

Οι παράγοντες που φαίνεται να μας επηρεάζουν προς τη διαταραχή είναι:

  • Έντονη δυσαρέσκεια με την εικόνα του σώματος.
  • Κατάθλιψη,
  • Παρατεταμένο και έντονο άγχος.
  • Έντονη αυτοκριτική που έχει ως αποτέλεσμα, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση.
  • Έντονη και παρατεταμένη βαρεμάρα
  • Μόνιμος εσωτερικός θυμός.
  • Συγγενείς με την ίδια διαταραχή.
  • Τραυματικά γεγονότα στο παρελθόν.

Νευρική Βουλιμία

Νευρική Βουλιμία - Πέτρος Βαβουράκης M.Sc. – Συμβουλευτικός Ψυχολόγος ΨυχοθεραπευτήςΌσοι έχουν αυτήν τη διαταραχή, συνήθως έχουν μόνιμα μέσα τους θυμό και θλίψη. Η διαταραχή χαρακτηρίζεται από έναν φαύλο κύκλο. Η υπερβολική βρώση, συνοδευόμενη από την αίσθηση του χάνω τον έλεγχο, ακολουθούμενη από την εξίσου υπερβολική «εξάγνιση» που εμπερικλείει εμετό, καθαρτικά χάπια, μίσος προς τον εαυτό, προσωρινή αφαγία, υπερβολική άσκηση κ.α.

Το μεγαλύτερο ποσοστό όσων υποφέρουν από αυτή τη διαταραχή είναι γυναίκες και ξεκίνησε κατά πάσα πιθανότητα στην εφηβεία, ή στην αρχή της ενηλικίωσης τους. Ούτε γι αυτήν τη διαταραχή γνωρίζουμε μονολιθικά αίτια που να την προκαλούν αλλά όπως και με τις δύο παραπάνω έτσι κι αυτή, φαίνεται να συνυπάρχει μαζί με άλλες: κατάθλιψη, ανεξέλεγκτο άγχος, συναισθηματική ανισσόροπα, κακή αίσθηση των συναισθημάτων, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, χρήση κ.α. Συχνά όσοι έχουν τη διαταραχή έχουν μεγαλώσει σε μια οικογένεια ιδιαίτερα πιεστική για επιτεύγματα, με γονείς που ασκούσαν έντονη κριτική και ήσαν αυστηροί, ή/και έχουν πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης. Πολλοί με τη διαταραχή, καταφέρνουν για χρόνια να διατηρούν κανονικό σωματικό βάρος και έτσι… να κρύβονται αποτελεσματικά από όσους τους αγαπούν. Στην καθημερινότητα τους είναι ιδιαίτερα αυθόρμητοι και παρορμητικοί.

Για κάποιους ανθρώπους η έγνοια για το φαγητό και το τελετουργικό της προετοιμασίας του, γίνεται ένας τρόπος για να αισθανθούν ότι έχουν έλεγχο σε έναν έστω τομέα, της ζωής τους, που χάνουν και ανακτούν ατέρμονα. Τα αποτελέσματα της διαταραχής πέρα από την ψυχολογική «δυσλειτουργία» είναι και σωματικά καθώς βλάπτεται σοβαρά το στομάχι, προκαλείται χημική ανισορροπία στους ηλεκτρολύτες, χαλούν τα δόντια, το δέρμα αφυδατώνεται, πρόβλημα στις κενώσεις κ.α.

Συνήθη συμπτώματα:

  • Τρώνε έως να πονούν
  • Κλέβουν τροφή στα πεταχτά (κυρίως υδατάνθρακες)
  • Πηγαίνουν στο μπάνιο ενώσω τρώνε
  • Έχουν συχνές αυξομειώσεις βάρους
  • Πολλές ώρες σωματικής άσκησης
  • Μετρούν θερμίδες
  • Χάνουν τον έλεγχο του φαγητού και μετά νιώθουν ενοχές.
  • Έχουν συχνή αφυδάτωση
  • Στοματικές άφτρες
  • Κατάθλιψη
  • Χαλασμένα δόντια
  • κλπ

Οι μελέτες δείχνουν τη ΓΣ θεραπεία ως μακράν την αποτελεσματικότερη θεραπεία και αυτής της διαταραχής. Συχνά πρέπει να εμπλακεί και η οικογένεια του θεραπευόμενου στην βοήθεια για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της. Όπως και με κάθε άλλη μεταβολή, τόσο της οργανικής όσο και της ψυχικής μας υγείας, η ταχύτερη αντιμετώπιση της θα επιφέρει πολύ ευκολότερα το ποθητό αποτέλεσμα.